DOA Sistemi ile Türkiye’de içecek ambalajı ithalatında yüzde 35-40 azalma hedefleniyor. Sistem, geri dönüşümle hem çevreyi koruyacak hem de ekonomiye katkı sağlayacak.
Türkiye’de yıllık yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının atık haline geldiği ve önemli bir kısmının geri kazanılamadığı belirtildi. Bu durumun doğal kaynakların gereksiz tüketimine ve ekonominin değerli ham madde kaynaklarını kaybetmesine yol açtığı ifade edildi. DOA Sistemi’nin, üreticiden tüketiciye, iade noktalarından geri dönüşüm tesislerine kadar tüm süreci dijital olarak takip ederek yüksek kaliteli ikincil ham maddeleri yeniden üretime kazandırması hedefleniyor.
TÜÇA Başkanı Öztürk, ulusal entegrasyon sürecinin planlandığı şekilde devam ettiğini belirtti. Sistemin tam kapasiteye ulaşmasıyla içecek ambalajı ham maddesi ithalatında yüzde 35-40 azalma öngörüldüğünü kaydetti. Sisteme 482 yetkilendirilmiş içecek üreticisi dahil oldu ve kayıtlı ambalajlı içecek sayısı 3 bin 673’e ulaştı. İlk 10 günde yaklaşık 20 milyon ambalaj vatandaşlar tarafından sisteme iade edildi ve mobil uygulamaya kayıtlı kullanıcı sayısı 2 milyonu aştı.
Vatandaşlar, DOA logolu ambalajları depozito iade makineleri veya manuel iade noktalarına teslim ederek her ambalaj için 1 lira teşvik bedeli alabiliyor. Sistem yaygınlaştırma çalışmaları kapsamında yaklaşık 2 bin 500 depozito iade makinesiyle başlandı. Sistemin olgunlaşmasıyla ülke genelinde 20 bin depozito iade makinesi kurulması hedefleniyor. Ayrıca, 2026 sonunda en az 10 bin, 2027 sonunda ise yaklaşık 30 bin manuel iade noktasına ulaşılması planlanıyor.
Marketler, bakkallar, büfeler, oteller, restoranlar ve kafeler de yıl sonuna kadar sisteme kademeli olarak entegre edilecek.
DOA Sistemi, kamu bütçesinden değil, piyasaya ambalajlı ürün süren firmaların ödediği depozito katılım bedelleriyle finanse ediliyor. Devlet, sistemi finanse eden değil, düzenleyen ve denetleyen otorite konumunda bulunuyor. Sistem, aynı zamanda yerli depozito iade makinesi üreticileri ve saha operasyonlarında görev yapan yetkilendirilmiş operatörler aracılığıyla yeni bir teknoloji ve hizmet ekosistemi oluşturuyor. Şu anda 6 yerli ve 2 yabancı makine üreticisinin tescil süreci devam ediyor; 21 yetkilendirilmiş operatör görev yapıyor ve bu sayının 35’e ulaşması bekleniyor.
DOA Sistemi, çevresel faydalarının yanı sıra sanayinin rekabet gücünü de artıracak. Geri dönüştürülmüş ham madde kullanımı zorunluluğu getiren Avrupa Birliği düzenlemelerine uyumu kolaylaştıracak ve ihracatçılara rekabet avantajı sağlayacak. Sistemin tam kapasiteye ulaşmasıyla yaklaşık 37 bin ton sera gazı emisyonunun azaltılması, 1,3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağlanması ve 3,6 milyon varil petrol kullanımının önlenmesi hedefleniyor. Cari açığa yıllık en az 600 milyon dolar doğrudan katkı sağlanması amaçlanıyor.
Elde edilecek yüksek kaliteli geri dönüştürülmüş PET, cam ve alüminyum, ambalaj sanayi başta olmak üzere birçok sektör için güvenilir ikincil ham madde kaynağı oluşturarak sanayinin dışa bağımlılığını azaltacak.
Yorum Yap