ABD Başkanı Trump, İran ile 14 maddelik mutabakat metnini Fransa’da dijital ortamda imzaladı. Metin, savaşın sona ermesi ve Hürmüz Boğazı’nın açılması gibi kritik konuları içeriyor.
ABD ve İran arasında savaşın sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı’nın açılmasını hedefleyen 14 maddelik bir mutabakat metni, dijital ortamda imzalandı. Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump’ın mutabakat metnini imzaladığını duyurdu.
ABD merkezli haber sitesi Axios, Trump’ın mutabakat metnini G7 zirvesi için bulunduğu Fransa’da, Versay Sarayı’nda Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yemek sırasında dijital olarak imzaladığını bildirdi. Anlaşmanın yürürlüğe girdiği belirtildi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de mutabakat metninin Trump ve İranlı mevkidaşı Pezeşkiyan tarafından dijital ortamda imzalandığını ve yürürlüğe girdiğini doğruladı. Bekayi, Farsça belgenin İngilizce metinle benzer olduğunu ve karşı tarafça imzalandığını ifade etti.
Reuters’ın haberine göre, 14 maddelik mutabakat metni şu temel konuları içeriyor:
1- ABD ve İran, Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonları derhal ve kalıcı olarak sona erdirme taahhüdünde bulunuyor. Taraflar, birbirlerine karşı güç kullanmama ve Lübnan’ın toprak bütünlüğünü güvence altına alma konusunda anlaştı.
2- Taraflar, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterecek ve iç işlerine karışmayacak.
3- ABD ve İran, en geç 60 gün içinde nihai bir anlaşma müzakere etmeyi ve sonuçlandırmayı hedefliyor. Bu süre karşılıklı rıza ile uzatılabilecek.
4- Mutabakatın imzalanmasının ardından ABD, İran’a yönelik deniz ablukasını ve engellemeleri 30 gün içinde tamamen kaldıracak. İran, bu süreçte gemi trafiğini savaş öncesi hacme orantılı olarak yeniden tesis edecek.
5- İran, mutabakat sonrası 60 gün süreyle ticari gemilerin Körfez’den Umman Denizi’ne ücretsiz ve güvenli geçişini sağlayacak düzenlemeleri yapacak. Bu düzenlemeler 30 gün içinde yürürlüğe girecek.
6- ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran’ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar ABD doları tutarında bir plan hazırlayacak. Finansal işlemler için gerekli tüm lisanslar ABD tarafından verilecek.
7- ABD, nihai anlaşmanın parçası olarak BM Güvenlik Konseyi kararları ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) kararları dahil tüm yaptırımları kaldırmayı taahhüt ediyor. Taraflar, yaptırımların kaldırılması konusunu müzakerelerde öncelikli ele alacak.
8- İran, nükleer silah temin etmeyeceğini veya geliştirmeyeceğini teyit ediyor. Zenginleştirilmiş malzeme stoklarının imhası ve nükleer ihtiyaçlar UAEA gözetiminde ele alınacak.
9- Nihai anlaşma imzalanana kadar mevcut durum korunacak. İran nükleer programını sürdürecek, ABD yeni yaptırım uygulamayacak ve bölgeye asker konuşlandırmayacak.
10- ABD, mutabakatın imzalanmasının ardından İran ham petrol ve ürünlerinin ihracatı ile ilgili tüm hizmetler için muafiyetler sağlayacak.
11- ABD, mutabakatın yürürlüğe girmesiyle İran’a ait dondurulmuş fon ve varlıkların kullanımına tam olarak açılmasını taahhüt ediyor.
12- Taraflar, mutabakatın uygulanmasını izlemek üzere bir yürütme mekanizması kurulması konusunda anlaştı.
13- Mutabakatın belirli maddelerinin uygulanmaya başlanması koşuluyla, taraflar nihai anlaşmanın diğer maddeleri üzerinde müzakerelere başlayacak.
14- Nihai anlaşma, bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacak.
Yorum Yap