30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Gününde ortaya çıkan çarpıcı raporlar, dünya genelinde milyonlarca insan açlıkla mücadele ederken milyarlarca ton gıdanın israf edildiğini gösterdi.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu kararıyla dördüncüsü kutlanan 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü, dünya genelindeki gıda israfı ve açlık krizi arasındaki derin çelişkiyi bir kez daha gözler önüne serdi. BM Dünya Gıda Programı (WFP) ve küresel raporlardan derlenen verilere göre, her yıl 1,3 milyar ton gıda israf edilirken, milyonlarca çocuk açlığa bağlı nedenlerle hayatını kaybediyor.
Küresel “Gıda Krizleri Raporu” verileri, 2024 yılında 53 ülke ve bölgede 295 milyondan fazla insanın akut açlığın çeşitli seviyeleriyle karşı karşıya kaldığını ortaya koydu. Bu rakam, bir önceki yıla oranla 13,7 milyonluk bir artışı işaret etti.
Açlığın en ağır seviyesi olan “kıtlık” ile mücadele eden kişi sayısı ise 1,4 milyona ulaştı. Kıtlık felaketinin merkezinde 640 bin 600 kişi ile Gazze yer alırken; Sudan, Güney Sudan, Yemen, Haiti ve Mali de listenin üst sıralarında bulundu. Özellikle Sudan’da 8,1 milyon, Yemen’de 5,5 milyon kişi “4. seviye akut gıda krizi” ile yaşam mücadelesi verdi.
Açlık krizinin en savunmasız kurbanları çocuklar olmaya devam etti. WFP verileri, dünya genelinde 43 milyon çocuğun aşırı açlıkla mücadele ettiğini ve her yıl 3 milyondan fazla çocuğun açlığa bağlı nedenlerle yaşamını yitirdiğini gösterdi. Beş yaş altı çocuk ölümlerinin yaklaşık yüzde 45’inin temelinde yetersiz beslenme yattı.
Dünyada milyarlarca insan bir lokma ekmeğe muhtaçken, her yıl insanlar için üretilen gıdanın yaklaşık üçte birine denk gelen 1,3 milyar ton gıda israf edildi veya kayboldu. Gıda israfında ülkelerin profilleri dikkat çekti.
Çin, yıllık 108 milyon tonu aşan toplam israfla ilk sırada yer aldı. Pakistan, kişi başı 122 kilogramlık israfla bireysel tüketimde en yüksek oranlardan birine sahip oldu. ABD ise 24 milyon tonluk israfla öne çıkarken, israfın temel nedeni olarak nüfustan ziyade aşırı tüketim alışkanlıkları gösterildi.
Mısır, kişi başına düşen 155 kilogramlık gıda kaybıyla dünya genelinde en yüksek oranlardan birini kaydetti. Nijerya ve Brezilya’da ise israfın ana kaynağı tüketici değil; yetersiz depolama, verimsiz nakliye ve altyapı eksiklikleri nedeniyle tarladan sofraya ulaşamayan ürünler oldu.
30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü kapsamında bu yılın teması “gıda atığı” olarak belirlendi. BM Habitat ve BM Çevre Programı (UNEP), tüm dünyayı ulusal ve yerel düzeyde sıfır atık girişimlerine katılmaya çağırdı.
Günün anlam ve önemine binaen İstanbul’da önemli bir etkinlik gerçekleştirildi. Sıfır Atık Vakfı ev sahipliğinde; UNEP, BM-Habitat ve UNDP işbirliğiyle düzenlenen “Sıfır Atık Tabağınızda Başlar” temalı Bölgesel Anma Etkinliği, Üsküdar’daki vakıf merkezinde yapıldı. Etkinlikte, gıda israfının önlenmesi için bireysel ve toplumsal farkındalığın artırılması hedeflendi.
Uzmanlar, gıda israfının sadece bir ekonomik kayıp olmadığını, aynı zamanda etik bir sorun ve iklim krizini tetikleyen bir unsur olduğu konusunda uyarı yaptı.
Yorum Yap